Rainbow
st Mary's school was open to children of key workers during lockdown. The school have added a splash of colour to the window. The rainbow has become a symbol of hope during the pandemic

Blaengwrt Amgueddfa Wrecsam yw lleoliad arddangosfa ffotograffig newydd am fywyd yn ystod y cyfnod clo yn Wrecsam. Mae’r arddangosfa awyr agored o gyfres o ddelweddau gan y ffotograffwyr lleol, Craig Colville a Carwyn Rhys Jones, yn rhoi cipolwg o rywfaint o effaith pandemig y coronafeirws a’r cyfnod clo ar y gymuned leol yn ystod ychydig fisoedd cyntaf yr argyfwng.

Roedd y ffotograffydd proffesiynol Craig Colville wedi bod yn gweithio gydag Amgueddfa Wrecsam ar Wrecsam 2020, sef prosiect ffotograffig oedd yn cofnodi bywyd yn y fwrdeistref sirol, a ysbrydolwyd gan y ffoto-ohebyddion gwych, Philip Jones-Griffiths, Henri Cartier-Bresson a Dorothea Lange. Pan gyhoeddodd Prif Weinidog y DU, Boris Johnson, ddechrau’r cyfnod clo ar Fawrth 23 mewn ymateb i bandemig Covid-19, golygodd hynny na fyddai Wrecsam 2020 yn flwyddyn arferol o gwbl.

Efallai bod eich symptomau ddim yn ddifrifol ond dylech dal cael prawf am Coronafeirws

Meddai Craig Colville, “Mae dogfennu sut y mae Covid wedi effeithio ar fywyd yn Wrecsam wedi bod yn brofiad heriol ond hynod foddhaol. O dynnu lluniau staff yn Ysbyty Maelor, Wrecsam yn gwisgo haenau o PPE ar ddiwrnod poethaf y flwyddyn, i waith brwdfrydig y gwirfoddolwyr yn yr HWB PPE, roeddwn yn gobeithio dogfennu sut y mae bywyd bob dydd wedi newid mor ddramatig dros yr ychydig fisoedd diwethaf.

Mae ffotograffiaeth yn aml yn cael ei anwybyddu fel dull o ddogfennu, hysbysu ac adrodd hanesion, a gellir ei ddefnyddio i ddwyn pobl i gyfrif. Fy ngobaith yw y bydd fy ngwaith i’n gwneud yr uchod i gyd.

Rydw i wir yn edrych ymlaen at gael gweld rhai o ddelweddau’r prosiect yn cael eu harddangos yn yr awyr agored yn yr amgueddfa, gan fy mod yn credu fod arddangosiadau awyr agored yn ffordd wych o ddangos gwaith ffotograffig i gynulleidfa.”

Yn gynnar yn ystod y cyfnod clo, daeth Amgueddfa Wrecsam yn ymwybodol bod y ffotograffydd lleol, Carwyn Rhys Jones, hefyd yn ceisio cofnodi effaith y pandemig ar Wrecsam. Gwahoddodd staff yr amgueddfa ef i ymuno yn y prosiect a chynnig cofnod ehangach o’r cyfnod clo.

Meddai Carwyn Rhys Jones, “Fe ddechreuais i dynnu lluniau yn ystod y cyfnod clo am fy mod yn teimlo bod angen dogfennu hyn, gan y byddai’n rhan o’n hanes ni. Roeddwn i’n eistedd yn y tŷ ac yn teimlo bod y byd wedi dod i stop yn ddirybudd, a bod angen i mi archwilio beth oedd yn digwydd yn Wrecsam wrth i mi fynd am dro bob diwrnod. O dynnu lluniau strydoedd gwag Wrecsam, datblygodd y prosiect i ddogfennu pobl leol Wrecsam. Aeth y prosiect o nerth i nerth i gyrraedd yr hyn sydd gennym ni heddiw. Roeddwn i’n ceisio llunio dyddiadur gweledol o’r hyn oedd yn mynd ymlaen a sut roedd pobl yn teimlo am y pandemig hwn o’u profiadau cadarnhaol a negyddol. Fe gytunais i fod yn rhan o’r prosiect hwn gan fy mod yn teimlo ei fod yn mynd law yn llaw â’r hyn roeddwn i’n ceisio ei wneud, sef dogfennu hanes. Roeddwn i hefyd o’r cychwyn cyntaf eisiau i fy ffotograffau fod yn rhan o archif a fyddai’n cael ei chadw er mwyn i genedlaethau’r dyfodol gael dysgu am y cyfnod penodol hwn mewn hanes.”

Ychwanegodd y Cynghorydd Hugh Jones, “Fe hoffem ni ddiolch i Craig a Carwyn am fod yn rhan o’r prosiect hwn, ac am ddarparu cofnod gweledol i ni o sut y mae’r pandemig wedi effeithio ar fywyd ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam. Mae pob llun yn adrodd stori, a dyna i chi straeon hynod ydyn nhw. Er fod yr amgueddfa wedi ailagor ers Awst y 3, bu i ni benderfynu arddangos y ffotograffau ar y blaengwrt i sicrhau y gallai cymaint o bobl ag sy’n bosib ddod i weld yr arddangosfa, ac oherwydd fod pobl yn teimlo’n fwy hyderus yn yr awyr agored.”

Mae’r arddangosfa’n agor ar Medi 23, 2020 a bydd yno i’w gweld tan Mawrth 21, 2021.

I gael rhagor o wybodaeth, ffoniwch 01978 297460 neu anfonwch neges e-bost i museum@wrexham.gov.uk.

Sut i gael prawf

YMGEISIWCH RŴAN