Mae Wrecsam yn croesawu tirnod newydd eiconig wrth i set benodol o lythrennau mawr sy’n sillafu WRECSAM gael eu dadorchuddio yn Sgwâr y Frenhines dydd Mawrth 3ydd Chwefror.
Ar y gweill ers deuddeg mis, mae’r gosodiad wedi’i grefftio’n fedrus gan yr artist lleol adnabyddus Simon O’Rourke, y mae ei weledigaeth a’i grefftwaith wedi trawsnewid un goeden dderw yn ddathliad pwerus o le, hanes a chymuned.
Dechreuodd y syniad ar gyfer y llythrennau WRECSAM dros dair blynedd yn ôl, pan siaradodd Rheolwr Twristiaeth Wrecsam, Joe Bickerton, â Simon am y tro cyntaf am greu tirnod unigryw, symudol ar gyfer y dref. Fe wnaeth gweledigaeth ysbrydoledig Simon ddwyn ffrwyth yn raddol, a fis Ionawr diwethaf, fe wnaeth ffawd ymyrryd: syrthiodd coeden dderw fawr, bron i 200 mlwydd oed, yn Nhrefalun. Gyda chefnogaeth wedi’i sicrhau trwy gyllid Y Pethau Pwysig gan Lywodraeth Cymru, llwyddodd y prosiect i symud o’r cysyniad i’r realiti.
Ers hynny, mae Simon wedi creu’r llythrennau pren yn ofalus, tra bod Phil Salmon o AEC Engineering yn Wrecsam wedi dylunio a saernïo’r strwythur dur y maent yn eistedd arno, gan adleisio treftadaeth adeiledig Wrecsam.
Mae’r dderwen ei hun yn adrodd stori ryfeddol. Mae ei gylchoedd twf yn cynnwys dyddiadau o arwyddocâd lleol enfawr, gan gynnwys 1864, y flwyddyn y ffurfiwyd Clwb Pêl-droed Wrecsam, a 1876, Blwyddyn o Ryfeddod Wrecsam. Gan ychwanegu haen arall o ystyr, mae tîm Simon wedi gweithio gyda grwpiau cymunedol lleol i gerfio rhannau o fap Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar hyd y llythrennau, gan gynnwys pentrefi a thirnodau, sy’n gwreiddio’r gwaith celf yn gadarn yn ei dirwedd.
Wrth siarad am y comisiwn, dywedodd Simon O’Rourke o Wrecsam: “Mae bob amser yn anrhydedd creu gwaith celf cyhoeddus, ac ychydig yn frawychus pan mae mor lleol! Serch hynny, dw i’n hapus iawn i ddylunio rhywbeth sy’n adlewyrchu’r gymuned, a threftadaeth Wrecsam hefyd. Mae’r cyfuniad o ddeunyddiau naturiol yn helpu i baentio darlun o orffennol diwydiannol a luniodd y bobl a’r lleoedd yn y sir, a dylai’r cerfiadau o fapiau greu cysylltiad i bobl, gan sbarduno atgofion a hiraeth.
“Dw i bob amser wedi teimlo bod croeso yma ac mae’n braf iawn cael fy ngofyn i greu rhywbeth ystyrlon.”
Ychwanegodd Sam Regan, yn siarad ar ran Partneriaeth Twristiaeth This is Wrecsam: “Mae’n arbennig iawn gweld y llythrennau hyn wedi’u gosod heddiw. Fe’u ganwyd o sgwrs gyda Simon yn ôl yn 2022, ar ôl gweld llythrennau mawr mewn dinasoedd eraill ledled Ewrop a ddaeth yn ganolbwynt ar gyfer ffotograffau twristiaid a hyrwyddo’r lleoedd hynny.
“Fel partneriaeth twristiaeth, roedden ni i gyd eisiau rhywbeth mwy parhaol – ond arbennig iawn – i Wrecsam, ac mae artistiaeth Simon wedi galluogi hyn i ddod yn realiti, ynghyd â chefnogaeth ariannol Llywodraeth Cymru a Dyma Wrecsam.”
Mae’r canlyniad, a ddatgelwyd heddiw, yn ddarn gwirioneddol unigryw o gelf gyhoeddus sy’n cyfuno hanes, creadigrwydd a balchder lleol. Yn ogystal â chreu cefndir newydd eiconig ar gyfer ffotograffau, mae’r llythrennau WRECSAM wedi’u cynllunio i fod yn symudol, gan alluogi’r posibilrwydd iddynt ymddangos mewn gwahanol leoliadau ar draws y sir yn y misoedd i ddod.
Dywedodd y Cynghorydd Nigel Williams, Aelod Arweiniol Cyngor Wrecsam dros yr Economi, Busnes a Thwristiaeth: “Mae This is Wrecsam wedi gwneud gwaith gwych, ac fel cyngor rydym yn falch iawn o’u cefnogi.
“Bydd y llythyrau’n darparu pwynt trafod gwych a chefndir ar gyfer cyfleoedd cyfryngau cymdeithasol a marchnata, a byddant yn helpu i roi hyd yn oed mwy o broffil i Wrecsam yn 2026.
“Mae This is Wrecsam yn enghraifft wych o fusnesau’n dod at ei gilydd i gefnogi’r sector twristiaeth a gwneud i bethau ddigwydd, a gobeithio y bydd y llythyrau’n denu llawer o sylw wrth iddynt ymddangos o amgylch y fwrdeistref sirol yn y dyfodol.”
Gellir gweld y llythrennau WRECSAM yn Sgwâr y Frenhines, y tu allan i’r Hen Lyfrgell. Anogir ymwelwyr a thrigolion i ddod draw, archwilio’r manylion, a thynnu llun gyda thirnod mwyaf newydd Wrecsam.
Mae’r prosiect hwn wedi’i ariannu’n rhannol gan Lywodraeth y DU drwy Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU.
