Gallai’r ras i’r brig eu gweld yn sicrhau £10m mewn cyllid gan Lywodraeth y DU.
Erthygl gwadd – Ymddiriedolaeth Gymunedol a Diwylliannol Wrecsam
Mae Wrecsam gam yn nes at sicrhau teitl Dinas Diwylliant y DU 2029, wrth iddynt gyrraedd y rhestr hir o ymgeiswyr terfynol yn swyddogol. Gan gystadlu yn erbyn 9 lle o bob cwr o’r DU, mae’r ras i’r brig wedi dechrau’n swyddogol.
Wrecsam yw’r unig ddinas yng Nghymru sy’n ymgeisio am y teitl, sy’n rhoi cyfle gwych i ddathlu unigrywiaeth diwylliant Cymru a rhoi’r wlad gyfan yn y chwyddwydr cenedlaethol trwy chwifio’r faner dros Gymru.
Mae bod ar y rhestr hir yn helpu i amlygu stori esblygol Wrecsam. Fel sir sydd eisoes wedi’i thrwytho mewn diwylliant, mae’r gydnabyddiaeth hon yn ychwanegu hyd yn oed mwy o fomentwm at y pethau anhygoel sydd eisoes yn digwydd ledled y sir, gan gynnwys yr Hwb Diwydiannau Creadigol a agorwyd yn ddiweddar, Amgueddfa Bêl-droed Genedlaethol Cymru sydd ar fin agor, datblygiad cyffrous Stori Brymbo, y Llwybr Celf Gyhoeddus sydd newydd ei ddatblygu a chalendr cynyddol o ddigwyddiadau diwylliannol bywiog.
Gan edrych ymlaen at y rhestr hir, os bydd Wrecsam yn ennill teitl 2029, gallent sicrhau £10 miliwn gan Lywodraeth y DU, gan helpu i ddenu buddsoddiad, hybu twristiaeth a gwella mynediad at y celfyddydau a diwylliant yn yr ardal ac ar draws y rhanbarth. Gallai ennill hefyd helpu cerddoriaeth a chwaraeon ar lawr gwlad, cefnogi pobl sy’n gweithio ac yn byw yn yr ardal, cefnogi seilweithiau newydd, a gwneud Wrecsam yn le rhagorol i fyw, gweithio ac ymweld ag ef yn gyffredinol.
Ar ôl methu o drwch blewyn â’r fuddugoliaeth yng nghystadleuaeth 2025, mae Wrecsam yn fwy awyddus nag erioed i ddatgan buddugoliaeth y tro hwn. Amcangyfrifir y gallai’r buddsoddiad gynhyrchu mwy na £200 miliwn ar gyfer yr holl ranbarth yn y blynyddoedd i ddod. Mae hyn yn rhywbeth a welwyd yn debyg gan enillwyr blaenorol y cais, gyda Hull a Bradford, er enghraifft, yn gweld canlyniadau cadarnhaol o’u buddsoddiad cychwynnol.
Nid yw dinas yng Nghymru wedi dal teitl Dinas Diwylliant y DU eto. Mae llwyddiant i Wrecsam yn ymestyn ymhell y tu hwnt i’r ddinas a’i siroedd cyfagos; byddai buddugoliaeth yn rhoi hwb sylweddol i broffil diwylliannol Cymru gyfan. Mae cefnogaeth genedlaethol yn hanfodol i ddangos pam mae Cymru yn gystadleuydd teilwng ar lwyfan y DU, gyda’r wlad gyfan yn cael ei hannog i gefnogi cais Wrecsam.
Dywed Amanda Evans, Cyfarwyddwr Cais Diwylliant Ymddiriedolaeth Gymunedol a Diwylliannol Wrecsam:
“Rydym wrth ein bodd ein bod wedi cyrraedd y rhestr hir ac yn fwy brwdfrydig nag erioed i ennill teitl Dinas Diwylliant y DU ar gyfer 2029.
“Bydd ennill y cynnig yn helpu i sicrhau dyfodol cymdeithasol ac economaidd disglair i Wrecsam, gan ddod â chyfleoedd newydd i bobl sy’n byw ac yn gweithio yn yr ardal, yn ogystal â chefnogi ein sector celfyddydau a diwylliant mewn mwy o ffyrdd nag erioed o’r blaen. Mae hwn yn gyfnod cyffrous iawn, iawn i ni ac rydym yn ymrwymo popeth dros yr ychydig fisoedd nesaf i roi Wrecsam ar lwyfan byd-eang a dangos pam ein bod yn deilwng o ennill y teitl.”
Dywedodd y Cynghorydd Hugh Jones, prif aelod Cyngor Wrecsam sydd â chyfrifoldeb dros Ddinas Diwylliant:
“Mae hyn yn newyddion gwych, ac mae’n golygu ein bod ni’n gadarn yn y ras am Ddinas Diwylliant y DU 2029.
“Gallwn nawr symud ymlaen yn hyderus wrth i ni ddechrau adeiladu’r achos dros wneud
Wrecsam yn ganolbwynt diwylliannol y DU yn 2029. Mae gan Wrecsam gymaint i’w gynnig, a bydd y gystadleuaeth yn darparu llwyfan gwych i ni arddangos y fwrdeistref sirol.
“Llongyfarchiadau i’r tîm ymgeisio a’r Ymddiriedolaeth Ddiwylliannol am eu holl waith caled – rydym yma i ennill.”
Bydd Wrecsam nawr yn cael ei wahodd i gyflwyno cais llawn i Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon Llywodraeth y DU erbyn Haf 2026. Bydd y cais hwn yn dangos uchelgais a gallu Wrecsam i gyflawni, wrth greu gweledigaeth gref ar gyfer diwylliant yn y sir a dangos i banel o feirniaid sut mae’r gymuned gyfan yn cefnogi cais Wrecsam.
Yn dilyn y cyflwyniad, cyhoeddir rhestr fer o hyd at 4 lle yn Hydref 2026.
