Yn dilyn achosion o gau yn ddiweddar yn ardal Wrecsam, mae llys Ynadon Wrecsam wedi rhoi gorchymyn cau pellach ar gyfer eiddo yng Nglan yr Afon yn Wrecsam ar 27 Mai. Clywodd yr ynadon fod Brook Street Mini Market yn wedi cadw a gwerthu tybaco a fêps anghyfreithlon dros gyfnod o amser. Pan ymwelodd Swyddogion Safonau Masnach â’r safle ar 14 Ebrill, gyda chefnogaeth Heddlu Gogledd Cymru, darganfuwyd cuddle oedd yn cynnwys swm o dybaco a fêps tafladwy anghyfreithlon. Atafaelwyd y cynnyrch hyn a rhoddwyd cyngor. Ar 12 Mai, y diwrnod cyn dyddiad gorchymyn cau gwreiddiol y Llys, gwnaed pryniant prawf o dybaco anghyfreithlon o Brook Street Mini Market, sy’n dangos anwybodaeth llwyr tuag at gydymffurfio reoleiddiol. Cafodd y cais gwreiddiol am orchymyn cau ei ohirio am bythefnos er mwyn galluogi perchennog y busnes i fynychu’r llys, ond cafodd y siop ei chau nes bod y mater yn dychwelyd i’r llys ar 27 Mai.
Dywedodd y Cynghorydd Hugh Jones, Aelod Arweiniol dros Ddiogelu’r Cyhoedd, “Mae’r nifer fawr o siopau cyfleustra bach sydd wedi codi o amgylch y ddinas sy’n ymwneud â chyflenwi tybaco a fêps anghyfreithlon yn frawychus. Byddwn yn parhau i roi pwysau ar y masnachu anghyfreithlon hwn am ei fod yn bygwth iechyd plant ac oedolion ac yn dod â throseddu i’n cymuned. Byddwn yn annog unrhyw un sy’n pryderu, yn enwedig am iechyd plant ac sydd ag unrhyw wybodaeth am gyflenwi’r cynnyrch anghyfreithlon hyn i roi gwybod amdano. Byddwn hefyd yn annog landlordiaid ac asiantaethau i fod yn ofalus iawn wrth gynnig rhentu neu brydlesu eiddo manwerthu i sicrhau y bydd eu darpar denantiaid yn gweithredu’n gyfreithlon a ddim yn gwerthu cynnyrch anghyfreithlon. Os bydd tystiolaeth bod landlordiaid neu asiantaethau wedi chwarae rhan, bydd y Cyngor yn ymchwilio ac yn erlyn.
“Mae dros 5000 o bobl yng Nghymru yn marw bob blwyddyn o glefydau sy’n gysylltiedig ag ysmygu, ac mae’n lladd 1 o bob 2 ddefnyddiwr hirdymor. Mae mynediad hawdd at dybaco rhad yn cynyddu’r siawns y bydd plant yn datblygu caethiwed gydol oes i’r cynnyrch hynod gaethiwus hwn. Fel arfer, mae fêps anghyfreithlon yn cynnwys llawer mwy o nicotin na’r lefelau a ganiateir ac yn peri risg debyg o gaethiwed gydol oes. Oherwydd hyn byddwn yn ceisio tarfu cymaint â phosibl ar y masnachu hyn drwy bob dull posibl.
Mae fêps tafladwy yn cael effaith fawr ar yr amgylchedd gyda miliynau’n cael eu taflu bob blwyddyn yng Nghymru. Mae pob fêp sy’n cael ei daflu yn cynnwys plastig, cydrannau electronig, batri a hylif gweddilliol. Nid yw’r rhan fwyaf ohonynt yn cael eu hailgylchu ac mae’r gwahanol rannau yn llygru pridd a dŵr. Mae’r rhai sy’n llwyddo i gyrraedd y system wastraff wedi achosi tanau mewn cyfleusterau ailgylchu gwastraff oherwydd y batri sydd gan bob eitem. Am y rhesymau hyn, o ddechrau mis Mehefin, bydd yn anghyfreithlon gwerthu fêps untro neu dafladwy unrhyw le yn y Deyrnas Unedig. Mae angen i fanwerthwyr fod yn siŵr eu bod wedi clirio unrhyw stoc o fêps tafladwy erbyn diwedd mis Mai.
Gall unrhyw un rannu gwybodaeth yn ddienw ar-lein yn https://noifs-nobutts.co.uk/ neu dros y ffôn ar 029 2049 0621
