Erthygl Gwadd – Wrecsam2029
Mae casgliad o leisiau o sector celfyddydau a diwylliant cyfoethog Wrecsam wedi dod ynghyd i gefnogi’r cais, a allai weld Wrecsam yn sicrhau £10m cychwynnol mewn cyllid gan Lywodraeth y DU.
Gan anelu at fod yn Ddinas Diwylliant y DU am yr ail dro, mae Wrecsam2029 yn ymgyrch sy’n cael ei harwain gan Ymddiriedolaeth Gymunedol a Diwylliannol Wrecsam – elusen newydd, annibynnol wedi’i lleoli yn Wrecsam a sefydlwyd gyda chefnogaeth Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam. Os bydd yn llwyddiannus, bydd y cyllid yn helpu i greu blwyddyn nodedig o weithgarwch diwylliannol yn 2029, gyda chymunedau lleol a phobl greadigol wrth wraidd hynny, yn dathlu popeth sy’n gwneud Wrecsam mor arbennig ac unigryw.
Byddai hefyd yn cefnogi prosiectau adfywio pwysig ar draws yr ardal – gan greu cyfleoedd newydd, gwella mannau, a helpu i adeiladu dyfodol cryf i’r artistiaid a’r gymuned anhygoel sy’n galw Wrecsam yn gartref iddynt.
Mae ystod eang o leisiau o sin gelfyddydau a diwylliant Wrecsam wedi dod ynghyd i gefnogi’r cais.
Mae Barry Westland, Cyfarwyddwr Artistig Theatr y Stiwt, yn sylwi:
“Mae cael lleoliadau fel y Stiwt ar gyfer y gymuned mor bwysig. Os byddwn yn colli lleoedd lle gall pobl ddod at ei gilydd, byddwn yn colli rhan fawr o’r hyn y mae’n ei olygu i fod yn ddynol.”
“Rwy’n credu’n gryf fod Wrecsam yn rhoi cynnig arni, i ddatgan yn feiddgar ein bod yn ddinas sy’n deilwng o le ar lwyfan celfyddydau a diwylliant y byd, yn gyffrous. Mae Wrecsam yn barod, ac mae’r tonnau eisoes yn cael eu teimlo gyda’r cyffro’n cynyddu. Mae bwystfil yn cael ei ddeffro a bydd y bwystfil hwnnw’n creu celfyddyd ryfeddol.”
Dywed Jo Marsh, Cyfarwyddwr Creadigol Tŷ Pawb:
“Pan fydd pobl yn ymweld â ni, y gair rydyn ni’n ei glywed yn rheolaidd yn eu hadborth yw ‘cymuned’. Rydyn ni’n cael ein gweld fel rhywle lle mae croeso ac yn ddiogel i bob cynulleidfa a lle gall pobl a theuluoedd ddod i gwrdd. A dyna beth yw canolfan ddiwylliannol, yn enwedig yn Wrecsam. Bydd y cais yn helpu i wneud prosiectau newydd yn bosibl, gan ehangu ein cynnig i’n cymuned a gwneud Wrecsam yn gyfoethog o ran eiliadau diwylliannol.”
Eleni, bydd Wrecsam hefyd yn gweld agoriad Amgueddfa’r Ddwy Hanner – nodwedd unigryw yng nghanol y ddinas sy’n edrych yn ôl ar dreftadaeth Wrecsam, tra hefyd yn gartref i amgueddfa bêl-droed newydd sbon Cymru – y cyntaf o’i fath yn y sir. Mae Paul Roberts, Aelod Arweiniol dros Bartneriaethau a Diogelwch Cymunedol CBSW, yn esbonio pam mae’r cais mor bwysig ar gyfer lleoliadau fel yr amgueddfa.
Sylw Paul:
“Mae cymuned Wrecsam yn cofleidio celfyddydau a diwylliant a byddai buddugoliaeth ar yr adeg hon yn mynd â’r ddinas ffyniannus hon i’r lefel nesaf ac yn rhoi hwb anfesuradwy ar draws y rhanbarth am flynyddoedd i ddod. Bydd agor yr amgueddfa yn ystod y flwyddyn ymgeisio hon am Ddinas Diwylliant yn cryfhau statws Wrecsam fel dinas o’r radd flaenaf, gan wella’r cais trwy arddangos hanes diwylliannol cyfoethog y rhanbarth yn falch ochr yn ochr â stori a chasgliad pêl-droed cenedlaethol. Mae’r amgueddfa flaenllaw hon yn barod i ragori ar ddisgwyliadau, gan ddenu sylw o bob cyfeiriad.”
Mae’r ddinas hefyd yn gartref i Lwybr Celf Gyhoeddus Wrecsam, casgliad o furluniau a gweithiau celf bywiog ledled canol y ddinas, sy’n dathlu treftadaeth ddiwydiannol, ddiwylliannol a phêl-droed Wrecsam. Mae wedi cael ymateb cyhoeddus hynod gadarnhaol ers ei ddadorchuddio, gyda hyd yn oed mwy o furluniau wedi’u cadarnhau i agor yn y dyfodol drwy gydol blwyddyn y dathliad.
Dywed Liam Stokes-Massey, Darlunydd a Murlunydd sydd gyda gwaith yn ymddangos ar y Llwybr Celf Gyhoeddus:
“Roeddwn i bob amser wedi meddwl bod murluniau mor effeithiol, y gallant wir wella’r ardal lle maen nhw wedi’u peintio, ac mae gallu darparu hynny i Wrecsam yn gwneud i mi deimlo mor falch. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae’r ddinas wedi gwneud ymdrech dda i amlygu ein sîn greadigol a dod â phobl o bob cymuned ynghyd.
“Rwy’n falch o fod o Wrecsam, mae’r teimlad hwnnw o gyfrannu’n gadarnhaol at eich tref enedigol yn arbennig iawn. Mae bod yn rhan o brosiect a all helpu i roi llwyfan i artistiaid lleol a rhoi cyfle iddyn nhw ddangos beth allan nhw ei wneud hefyd yn bwysig iawn i mi.”
Mae artistiaid eraill yn cefnogi’r cais hefyd. Yn ddiweddar, crefftodd Simon O’Rourke, artist cerfio llif gadwyn proffesiynol sydd wedi’i leoli yng Ngogledd Cymru, dirnod eiconig newydd ar gyfer y ddinas â llaw; set bwrpasol o lythrennau mawr yn sillafu WRECSAM y gellir eu canfod yn Sgwâr y Frenhines.
Sylwa Simon:
“Mae’r cais am ddinas diwylliant yn gyfle anhygoel i ddangos pa mor gadarn yw’r gymuned o bobl anhygoel sydd gennym yn Wrecsam. Rwyf wedi byw yma ers mwy na hanner fy mywyd bellach, ac wedi gweld y lle’n newid ac yn tyfu oherwydd pobl sy’n gofalu am eu cartref. Mae hefyd yn wirioneddol anhygoel gweld cymuned greadigol mor amrywiol a thalentog, sy’n rhagweithiol wrth wneud y ddinas yn lle bywiog a chyffrous i fyw.”
Yn ogystal â’r lleoedd theatr, gweithiau celf cyhoeddus a chanolfannau cymunedol, mae Wrecsam hefyd yn gartref i ddigwyddiadau a gweithgareddau syfrdanol, sy’n hygyrch i bawb yn y gymuned fynychu a mwynhau. Mae Gŵyl Ysbryd Rhyngwladol yn ddigwyddiad dawns a symudiad amlddiwylliannol am ddim sy’n dod â chelf i strydoedd Wrecsam a’i chymunedau ynghyd. Dywed Krishnapriya Ramamoorthy, Sylfaenydd Paallam Arts/Gŵyl Ysbryd Rhyngwladol Paallam:
“Mae’n rhaid i gelf fod yn hygyrch nid yn unig i grŵp penodol, ond i bawb.”
“Hyd nes i ni ddechrau Gŵyl Ysbryd Rhyngwladol dair blynedd yn ôl, nid oedd gŵyl ddawns a chelf symud awyr agored yng Ngogledd Cymru, felly gofynnwyd ‘pam lai Wrecsam?’ Mae yna ystod eang o bobl greadigol yma eisoes; mae gennym feirdd ac awduron, mae gennym artistiaid sydd wedi dysgu eu hunain ac maen nhw wedi creu rhywbeth yma, yn ein dinas fach ac mae honno’n ganolfan greadigol.”
Hefyd yn cefnogi’r cais ar gyfer y sector celfyddydau mae Minera Studios; stiwdio cynhyrchu ffilm a theledu wedi’i lleoli yn Wrecsam. Mae’r tîm yn datblygu prosiectau, yn meithrin perthnasoedd, yn dod o hyd i ffyrdd o gael pethau wedi’u gwneud, wrth geisio creu cyfleoedd yn Wrecsam i bobl sydd eisiau gweithio ym myd ffilm a theledu.
Dywed Dean Fagan, Cyd-sylfaenydd Minera Studios ac Academi Actio Sgrin Wrecsam:
“Un o’r rhesymau pam y sefydlwyd Minera Studios oedd profi y gall Wrecsam sefyll ar ei draed ei hun, gyda sector ffilm a theledu llewyrchus a chynhyrchiol. Mae’r seilwaith yno i wneud hynny’n bosibl. Mae’n lle hynod greadigol a dylanwadol yn ddiwylliannol, gyda thalent, straeon, cymeriad, ac ymdeimlad cryf o hunaniaeth. Gallai ennill y cais ein gwneud ni’r lle i gynhyrchu ffilmiau a theledu sy’n apelio’n fyd-eang, gyda mwy o gyfleoedd i griwiau lleol, perfformwyr, awduron a phobl ifanc yn ein diwydiant.”
Hefyd yn cefnogi’r cais yn gyhoeddus mae Prifysgol Wrecsam. Gan ymgysylltu â myfyrwyr israddedig ac ôl-raddedig bob dydd, mae’r Brifysgol yn ffagl o greadigrwydd ac ysbrydoliaeth, gan helpu i lunio cenedlaethau’r dyfodol.
Dywed Steffan Owens, Prif Ddarlithydd mewn Gemau a’r Cyfryngau ym Mhrifysgol Wrecsam:
“Mae diwylliant, creadigrwydd ac addysg yn ganolog i adfywio economaidd, lles a hunaniaeth ranbarthol – pob un yn feysydd lle mae’r Brifysgol wedi buddsoddi’n ddwfn. Mae cais Dinas Diwylliant yn gyfle i ddathlu’r dalent greadigol anhygoel sydd eisoes yn bodoli yma yn Wrecsam, ac i sicrhau bod gan fyfyrwyr, graddedigion a chymunedau lleol rôl weithredol yn nyfodol diwylliannol Wrecsam. Mae addysg a diwylliant yn mynd law yn llaw, felly mae’n gwneud holl synnwyr i ni ei gefnogi’n llwyr.”
Mae pobl Wrecsam wedi’u cloi’n gadarn gyda chyffro ac ymrwymiad i gefnogi’r cais, gydag amrywiaeth o sectorau ac unigolion yn dod ynghyd i gefnogi’r cais. Yn ddiweddar, lleisiodd rhai o’r enwau mwyaf mewn chwaraeon, gan gynnwys Clwb Pêl-droed Wrecsam, eu cefnogaeth, gan ddangos angerdd gwirioneddol i weld y ddinas yn llwyddo.
