Awdur: Gareth Thomas

Mae hanesion tarddiad chwe chlwb pêl-droed Cymru i’w hadrodd mewn cyfres o ffilmiau byrion newydd sbon.

Mae’r ffilmiau wedi’u hariannu gan Lywodraeth Cymru a’u cynhyrchu gan y tîm yn Amgueddfa Bêl-droed newydd Cymru (sy’n cael ei datblygu ar hyn o bryd yn Amgueddfa Wrecsam fel rhan o brosiect Amgueddfa Dau Hanner), gan weithio gyda chwmni cyfryngau o Gaerdydd, EatSleep Media.

Mae pob ffilm yn clocio i mewn ar ôl tua 15 munud ac yn cynnwys cyfweliadau unigryw, didwyll ag unigolion allweddol o’r clybiau a’r cymunedau sy’n eu cefnogi.

Cytunodd chwe chlwb i gael eu ffilmio ar gyfer y prosiect, gan gynrychioli’r chwe chymdeithas ardal ar draws Cymru.

Y clybiau sydd wedi’u dogfennu yw CPD Tref Caernarfon (clwb cefnogwyr, CPD Arfordir Gogledd Cymru), CPD Rhuthun (pêl-droed ieuenctid, CPD Gogledd-ddwyrain Cymru), CPD Merched Tref Aberystwyth (tim merched amatur, CPD Canolbarth Cymru), Tref Merthyr (clwb yn chwarae mewn System cynghrair Lloegr, FA Sir Gwent), CPD Pont-y-clun (tîm dynion amatur, CPD De Cymru), AFC Canolfan Gymunedol Affrica (clwb cynhwysiant, CPD Gorllewin Cymru).

Bydd y ffilmiau’n cael eu dangos am y tro cyntaf yn unigol mewn nifer o ddigwyddiadau a gynhelir ledled Cymru dros yr haf. Bydd y ffilmiau hefyd ar gael i’w gweld am ddim ar-lein, yn dilyn pob perfformiad cyntaf. Mae manylion pellach a dyddiadau lansio i’w cyhoeddi’n fuan drwy sianeli Amgueddfa Bêl-droed Cymru – gweler y manylion ar waelod yr erthygl hon.

Wedi gweld twll yn y ffordd? Gadewch i ni wybod.

‘Mae pêl-droed yn dal yn gêm gymunedol yng Nghymru’

Yn cyfeilio i’r criw ffilmio ar eu teithiau o amgylch Cymru roedd Swyddogion Ymgysylltu Amgueddfa Bêl-droed Cymru, Shôn Lewis a Delwyn Derrick.

Rhannodd Delwyn ei brofiad o greu’r ffilmiau: “Mae’r prosiect yma wedi bod yn brofiad anhygoel. Aethom allan i adrodd hanes gwreiddiau clybiau o bob rhanbarth a phob lefel o bêl-droed yng Nghymru. Nid oedd gennym griw cynhyrchu enfawr, nid oedd gennym gyllideb effeithiau arbennig, nid oedd gennym hyd yn oed ymbarél rhyngom un diwrnod penodol o ffilmio, ond yr hyn a oedd gennym oedd stori.

“Fe wnaethon ni dreulio amser mewn clybiau gyda dros gan mlynedd o hanes a chlybiau sydd newydd ddechrau eu taith bêl-droed yng Nghymru, ond y stori a gefais i’n hynod ddiddorol, yn ysbrydoledig ac yn syndod i’r un graddau, oedd, waeth beth fo oed y clwb, lefel y clwb neu ddaearyddiaeth y clwb, mae’n ymddangos bod gan bob clwb pêl-droed yng Nghymru y grŵp bach hwnnw o wirfoddolwyr gweithgar, ymroddedig ac angerddol.

“Doeddwn i ddim wedi fy ysbrydoli pan ddechreuon ni’r ffilmiau hyn, ond rydw i wedi dod i ffwrdd oddi wrthyn nhw hyd yn oed yn fwy ysbrydoledig nag erioed o’r blaen. Mae pêl-droed yn dal i fod yn gêm gymunedol yng Nghymru ac rwy’n meddwl bod hynny’n wych, oherwydd os yw’n gêm gymunedol, yna mae hynny’n golygu mai ein gêm ni yw hi o hyd, wedi’i chwarae er cariad at bêl-droed. Mae’r cwpl o fisoedd diwethaf wedi bod yn gorwynt llwyr o nosweithiau hwyr, boreau cynnar, gwynt oer, glaw oerach ac oriau teithio llythrennol, ond pob eiliad wedi’i wneud gyda gwên.”

Llwyfan i glybiau Cymraeg gael clywed lleisiau

Dywedodd Aelod Arweiniol Partneriaethau a Diogelwch Cymunedol Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam, y Cynghorydd Paul Roberts: “Efallai bod yr amgueddfa bêl-droed newydd yn cael ei datblygu yn Wrecsam – cartref ysbrydol pêl-droed Cymru – ond ei chenhadaeth fydd adrodd stori pêl-droed ar draws y wlad gyfan, o glybiau cymunedol llawr gwlad, yr holl ffordd i fyny i’r timau cenedlaethol.

“Mae’r prosiect hwn yn enghraifft wych o’r gwaith ymgysylltu y bydd yr amgueddfa newydd yn ei wneud. Yn ogystal â dogfennu agwedd bwysig o dreftadaeth pêl-droed Cymru, mae’r ffilmiau hefyd wedi rhoi llwyfan i’r cymunedau sy’n cefnogi’r clybiau hyn i leisio’u barn ac i rannu mewnwelediadau a phrofiadau sy’n procio’r meddwl ar sut beth yw rhedeg tîm pêl-droed. yng Nghymru.

“Mae’r ffilmiau’n eu gwneud yn gymhellol i’w gwylio a byddwn yn annog pawb i edrych arnynt wrth iddynt gael eu rhyddhau ar-lein dros y misoedd nesaf.”

Darganfod mwy

Gallwch ymuno â rhestr bostio‘r Amgueddfa Bêl-droed sydd newydd ei lansio i gael diweddariadau am y prosiect yn syth i’ch mewnflwch, ynghyd â gwybodaeth am sut y gallwch chi gymryd rhan.

Dilynwch yr Amgueddfa Bêl-droed ar:

Facebook – Amgueddfa Bêl-droed Cymru / Football Museum Wales

Twitter @footymuseumwal

Instagram @footballmuseumcymru

Cysylltwch

amgueddfabeldroed@wrexham.gov.uk

Allwch chi ei gredu? Mae Tŷ Pawb yn bum mlwydd oed!

Ac am bum mlynedd! Ers y dydd Llun Gŵyl Banc gwlyb, hyfryd hwnnw nôl yn 2018, pan ddaeth 10,000 o bobl allan i’n gweld i agor ein drysau am y tro cyntaf, mae Tŷ Pawb wedi tyfu i fod yn gyfleuster marchnad, celfyddydau a chymunedol ffyniannus, sydd wedi ennill sawl gwobr, ac Cyrhaeddodd rownd derfynol Amgueddfa’r Flwyddyn y Gronfa Gelf, ac enghraifft arloesol a gydnabyddir yn genedlaethol o sut i ail-ddychmygu adeilad cyhoeddus.

Ni fyddai’r llwyddiannau hyn wedi bod yn bosibl heb ymdrechion rhyfeddol y gymuned o fasnachwyr, artistiaid, staff, gwirfoddolwyr a’r holl grwpiau ac unigolion di-ri eraill sy’n rhan o’n teulu Tŷ Pawb.

Felly, i ddathlu’r garreg filltir hon, rydym wedi bod yn treiddio drwy ein harchifau byr (ond sylweddol) i ddewis rhai o’r eiliadau gorau o’n pum mlynedd gyntaf. Eiliadau sy’n crynhoi hanfod Tŷ Pawb.

Mae crynhoi ein stori mewn cyfnod byr wedi bod yn dipyn o dasg! Mae llawer wedi digwydd ers 2018….

• Rydym wedi croesawu dros 1,240,400 o bobl drwy ein drysau.
• Rydym wedi arddangos 31 o arddangosfeydd, yn cynnwys dros 700 o artistiaid.
• Rydym wedi cynnal dros 300 o berfformiadau.
• Rydym wedi dod yn gartref i dros 30 o fasnachwyr sy’n cynnig ystod eang o gynnyrch cyffrous a bwyd cartref.
• Rydym wedi ennill gwobrau, gan gynnwys y Fedal Aur am Bensaernïaeth yn Eisteddfod Llangollen, Pensaernïaeth Ôl-ffitio’r Flwyddyn a’r Adeilad Diwylliannol Gorau o dan £5m.
• Yn 2022, fe gyrhaeddon ni’r pum rhestr fer olaf ar gyfer Amgueddfa’r Flwyddyn y Gronfa Gelf – gwobr amgueddfa fwyaf y Byd!

‘Syniad gwych a dewr’

Dywedodd y Cynghorydd Hugh Jones: “Hoffwn longyfarch pawb sy’n ymwneud â Tŷ Pawb am eu cyfraniad i greu rhywbeth unigryw, arloesol a gwirioneddol arbennig yng nghanol dinas Wrecsam.

“Dros bum mlynedd, mae arlwy diwylliannol a masnachol nodedig Tŷ Pawb wedi tyfu ac esblygu i fod yn gyfleuster gwych, sy’n cael ei garu’n lleol ac sy’n cael ei gydnabod yn genedlaethol ac yn rhyngwladol fel enghraifft flaenllaw o sut i ail-ddychmygu adeilad presennol yn ofod cymunedol ffyniannus. Mae hefyd wedi dangos gwytnwch, arloesedd a chreadigrwydd aruthrol i gwrdd â heriau byd cythryblus, pan fo angen; mae rhaglen wych Arts At Home, a gyflwynwyd yn ystod y cyfyngiadau symud, yn enghraifft berffaith o hyn.”

“Trwy gydol hyn oll, mae’r tîm wedi aros yn driw i weledigaeth graidd Tŷ Pawb o ddod â’r celfyddydau, marchnadoedd a chymunedau ynghyd o dan yr un to, wedi’u hysbrydoli gan y gred y gall celf fod yn arf ar gyfer newid cymdeithasol.

“Mae Tŷ Pawb hefyd wedi gwneud cyfraniad amhrisiadwy i sîn ddiwylliannol gynyddol Wrecsam. Yn ogystal â denu sylw a chanmoliaeth genedlaethol a rhyngwladol yn ei rhinwedd ei hun, chwaraeodd ran allweddol wrth ein helpu i gyrraedd rhestr fer derfynol Dinas Diwylliant yn 2022.”

“Disgrifiodd beirniaid Amgueddfa’r Flwyddyn y Gronfa Gelf Tŷ Pawb fel: ‘Syniad gwych a dewr’. Gall pawb yn Wrecsam fod yn falch iawn o gael hwn ar garreg ein drws. Rydyn ni i gyd yn gyffrous i weld pa amseroedd cyffrous sydd i ddod yn y blynyddoedd i ddod.”

Wedi methu casgliad bin? Rhowch wybod i ni ar-lein – mae’n hawdd.

[button color=”” size=”large” type=”square_outlined” target=”new” link=”https://myaccount.wrexham.gov.uk/cy/service/Report_a_missed_waste_collection”] RHOWCH WYBOD AM GASGLIAD BIN A FETHWYD [/button]

Gwahoddir Wrecsam i Noson AM DDIM o gerddoriaeth a dawns o Ddwyrain Ewrop a’r Dwyrain Canol!

Ddydd Sadwrn Ebrill 1af, bydd ymwelwyr â Tŷ Pawb yn cael eu tywys ar daith fythgofiadwy o’r Nîl i’r Danube, gyda chyfres o ddigwyddiadau a pherfformiadau cyffrous, gyda chefnogaeth HUB Amlddiwylliannol Gogledd Cymru ac eraill.

Gan ddechrau am 4pm, bydd cyfres o weithdai ar agor i bawb (gan gynnwys dechreuwyr) ar gyfer canu Arabeg a dawns Roma Pwylaidd. O 7pm, bydd perfformiadau yn cynnwys popeth o Belydance Eifftaidd, i gerddoriaeth werin y Dwyrain Canol a Dwyrain Ewrop.

Bydd y perfformiad terfynol yn cynnwys Yasmine Latkowski, cyfansoddwr a pherfformiwr, y gellir clywed ei gwaith yn Come Dine With Me Channel 4, BBC Africa Eye a BBC2 Art of Persia. Bydd hi’n perfformio yn y digwyddiad gyda band llawn, gan gynnwys cerddorion â gwreiddiau gwerin Cymreig, gan asio’r holl genres hyn gyda’i gilydd mewn grŵp amlddiwylliannol, o led led Cymru, Ewrop a’r Dwyrain Canol.

Casgliad bin a fethwyd? Gadewch i ni wybod.

Arddangosfa o ddiwylliannau’r Dwyrain Canol, Pwylaidd a Chymreig

Dywedodd Yasmine: “Mae’r digwyddiad hwn yn arddangos agweddau ar ddiwylliannau’r Dwyrain Canol, Pwylaidd a Chymreig yr ydym am eu rhannu a’u dathlu. Rydyn ni eisiau dod â phobl at ei gilydd trwy gerddoriaeth a dawns, gyda’r cyfle i ddysgu dawns Roma Pwylaidd a chân Arabeg. Bydd pawb yn cael croeso.”

Amserlen lawn

4.00pm-4.45pm: Gweithdy Canu Arabeg (dim angen profiad).
5-6pm: Gweithdy Dawns Roma Pwylaidd (dim angen profiad).
6pm: Bwyd wedi’i ddarparu gan Curry on the Go gyda chig Halal.
7pm: Duo Plus, grŵp unigryw yn canu caneuon Pwyleg yn bennaf.
7.45pm: – Bridie & Black Veil, perfformiad Roma Pwylaidd ac yna Gwmni Dawns.
8pm: Un Kabira, Belydance Eifftaidd.
8.30pm – Yasmine Latkowski Full Band, cymysgedd o gerddoriaeth werin a gwreiddiol o’r Dwyrain Canol a Dwyrain Ewrop.

Tocynnau ar gael yma

Wedi methu casgliad bin? Rhowch wybod i ni ar-lein – mae’n hawdd.

[button color=”” size=”large” type=”square_outlined” target=”new” link=”https://myaccount.wrexham.gov.uk/cy/service/Report_a_missed_waste_collection”] RHOWCH WYBOD AM GASGLIAD BIN A FETHWYD [/button]

Mae Tîm Ymchwiliad y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig yn ceisio helpu cyn-swyddog milwrol i drefnu aduniad gyda dau gyn-gymrawd milwrol y cyfarfu â nhw yn ystod gwasanaeth cenedlaethol.

Mae Michael Charles Williams yn Ail Lefftenant wedi ymddeol gydag 2il Fataliwn y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig a wasanaethodd ym Malaya yn ystod Gwasanaeth Cenedlaethol ym 1956-1958 pan oedd yn 22 oed.

Mae bellach yn byw ym Mae Colwyn ac yn chwilio am ffrind agos a oedd yn gyd-2il Raglaw; a’i gyn ‘Batman’ – neu gynorthwyydd milwrol.

Hoffai Michael, 90, eu gwahodd am ginio yn ei glwb golff i gofio’r hen amser a darganfod sut y parhaodd eu bywydau ar ôl rhyddhau o’r fyddin.

Casgliad bin a fethwyd? Gadewch i ni wybod.

Yr hyn a wyddom hyd yn hyn

Mae gwirfoddolwyr yn Nhîm Ymholiadau’r Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig, sydd wedi’u lleoli yn Amgueddfa ac Archifau Wrecsam, wedi dod o hyd i rywfaint o wybodaeth ond mae angen cymorth arnynt i lenwi’r bylchau. Y wybodaeth y maent yn ei gwybod hyd yn hyn yw:

Cyfarfu Michael â’r 2il Lefftenant Hugh Vaughan Williams, a oedd o bosibl yn fab i’r Gorsaffeistr o Ben-y-bont ar Ogwr, yn ystod eu gwasanaeth ym Malaya a daethant yn ffrindiau mawr. Roedd Hugh yn 18 oed ac yn trin Michael fel mentor trwy rai cyfnodau anodd yn ystod y gwrthdaro a ddilynodd.

Parhaodd Hugh â’i addysg ar ôl Gwasanaeth Cenedlaethol a mynychodd Brifysgol Caergrawnt lle bu’n astudio’r gyfraith. Roedd yn efaill a mynychodd ei frawd brifysgol yn Sussex.

Rydyn ni’n meddwl bod Hugh yn eithaf adnabyddus gan iddo ysgrifennu sgript ffilm ar gyfer Teledu’r BBC o’r enw “The Terrorist” am ei atgofion o ryfela yn y jyngl yn Malaya. Daeth hefyd yn Farnwr Cylchdaith ym 1983 a bu’n gweithio yng Nghaer a Gogledd Cymru, ond efallai ei fod wedi mynd yn ôl i’w wreiddiau yn Ne Cymru yn ddiweddarach yn ei fywyd.

Michael’s Batman, Ffiwsiler P Jones, yn ein barn ni wedi dod o Fae Colwyn. Ei lythrennau cyntaf oedd ‘P’ ac efallai mai Paul oedd ei enw cyntaf. Roedd ei dad yn y busnes symud yn yr ardal gyfagos, ac efallai ei fod yn berchen ar Harold Jones Removals.

Mae’r cwmni’n dal i fasnachu ond nid yw bellach yn eiddo i’r teulu Jones, prynodd y perchnogion presennol ef gan John Grundy o Brestatyn a oedd yn briod â merch Harold Jones, Hilda.

Byddem yn gwerthfawrogi’n fawr unrhyw wybodaeth – cysylltwch â museums@wrexham.gov.uk / 01978 297480

Tîm Ymchwilio’r Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig

Cedwir Casgliad Gwarchodfa Amgueddfa RWF a Llyfrgell Ymchwil RWF yn Amgueddfa ac Archifau Wrecsam. Am ragor o wybodaeth cysylltwch â 01978 297480 neu e-bostiwch: localstudies@wrexham.gov.uk

Prif lun: 2il Fataliwn y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig, Malaya, 1956.

Wedi methu casgliad bin? Rhowch wybod i ni ar-lein – mae’n hawdd.

[button color=”” size=”large” type=”square_outlined” target=”new” link=”https://myaccount.wrexham.gov.uk/cy/service/Report_a_missed_waste_collection”] RHOWCH WYBOD AM GASGLIAD BIN A FETHWYD [/button]