Mae Celc Bronington, y trysorau canoloesol sydd wedi cael eu henwi ar ôl yr ardal y cawsant eu darganfod, bellach ar ddangos yn barhaol yn Amgueddfa Bwrdeistref Sirol Wrecsam.

Cafodd y celc ei gladdu rhywdro ar ôl 1465 ac mae’n cynnwys 52 ceiniog a modrwy saffir ysblennydd. Cafodd ei ddarganfod gan glwb defnyddio canfodyddion metel lleol rhwng 2013 a 2017 ger Whitewell, Bronington.

Mae’r ceiniogau arian yn dyddio o deyrnasiad Edward I drwodd i Edward IV ac yn cynnwys 4 darn aur, darnau grôt arian, hanner grotiau a cheiniogau arian. Mae’r fodrwy aur yn cynnwys saffir glas tywyll, a gafodd ei gwisgo efallai i yrru’r diafol i ffwrdd. Dyma’r celc cyntaf o’i fath i gael ei ddarganfod yn ardal Wrecsam.

EWCH YN WYRDD – DEWISWCH FILIAU TRETH CYNGOR DI-BAPUR…

“Yn Gudd yn y Gororau”

Mae’r Amgueddfa wedi cydweithio â’r gymuned leol yn rhan o brosiect ‘Yn Gudd yn y Gororau’, a chafodd pobl leol gyfle i weld rhannau o’r gelc mewn lleoliadau amrywiol yn cynnwys Canolfan Enfys Llannerch Banna ym mis Tachwedd y llynedd.

Cafodd y rhai iau gyfle i gymryd rhan a bu disgyblion o Ysgol Gynradd Bronington ac Ysgol Sant  Chad yn gweithio gyda Sophie Mckeand, Bardd Pobl Ifanc Cymru trwy greu cerddi; bu Gwirfoddolwyr Gweu a Phwytho yr amgueddfa yn creu gwisgoedd o’r 15fed Ganrif i ymwelwyr gan yr arbenigwr Sarah Thursfield, Cymhorthydd Teilwra Canoloesol; tra bod Gwirfoddolwyr Maelor, David a Jill Burton, wedi ymchwilio i’r cyfnod hanesyddol yn lleol â chynorthwyo â’r daith.

“Nifer fawr o bobl yn cymryd rhan”

Dywedodd y Cynghorydd Hugh Jones, Aelod Arweiniol Cymunedau, Partneriaethau, Gwarchod y Cyhoedd a Diogelwch Cymunedol, “Rydym yn hynod ddiolchgar i brosiect Hel Trysor; Hel Straeon am gefnogi’r prosiect  gwerth chweil yma, mae’n annhebygol iawn y byddai’r amgueddfa wedi llwyddo i gael gafael ar ddarganfyddiad mor werthfawr heb y gefnogaeth ariannol a ddarparwyd gan y cynllun. Mae wedi galluogi nifer fawr o bobl i ymwneud â’n treftadaeth ganoloesol trwy amrywiaeth o ffyrdd gwahanol o farddoniaeth i wisgoedd. Ar y cyfan ryw’n siŵr ei fod wedi bod yn brofiad gwerth chweil i bawb.’

Mae’r prosiect wedi cael ei ariannu gan gynllun Hel Trysor: Hel Straeon a ddatblygwyd gan Amgueddfa Cymru a Ffederasiwn Amgueddfeydd ac Orielau Cymru ac fe’i ariannwyd gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri. Mae’r prosiect wedi helpu Amgueddfa Wrecsam i gaffael y celc yn ogystal ag elfennau’r prosiect a fanylir uchod.

Cyflym, effeithlon ac yn dda am yr amgylchedd – dewiswch filiau Treth Cyngor di-bapur trwy FyNghyfrif

COFRESTRWCH AM FILIAU DI-BAPUR