Erthygl Gwadd: CLlLC
Mae awdurdodau lleol wedi croesawu cyllid ychwanegol gan Lywodraeth Cymru ar gyfer cynnal a chadw ysgolion a phrydau ysgol am ddim, ond maent wedi ailadrodd eu galwad am ateb brys i’r mater o gyllido disgyblion ag Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY).
Yng Nghyllideb Atodol gyntaf Llywodraeth newydd Cymru, mae £40m ychwanegol wedi’i ddyrannu i fynd i’r afael â’r ôl-groniad o atgyweiriadau i adeiladau ysgolion. Mae £15m wedi’i ddarparu i ehangu prydau ysgol am ddim i ddisgyblion cymwys mewn ysgolion uwchradd.
Fodd bynnag, mae CLlLC hefyd wedi mynegi pryder nad yw cyllid ar gyfer cymorth ADY yn cadw i fyny â’r galw. Mae tua thraean o holl wariant cynghorau yng Nghymru yn cael ei wario ar ysgolion, gyda chostau ADY yn cynyddu’n sylweddol. Mae gwariant ADY yn cyfrif am fwy na chwarter holl bwysau cyllidebau ysgolion, gyda mwy na 70 y cant o’r gwariant ADY yn mynd yn uniongyrchol at gefnogi dysgwyr. Dywed cynghorau fod cymhlethdod cynyddol anghenion, ynghyd â chostau cludiant dysgwyr a’r gweithlu, yn creu pwysau ariannol anghynaladwy.
Dywedodd y Cynghorydd Lis Burnett, Llefarydd Addysg CLlLC:
“Rydym yn croesawu’r cyllid ychwanegol a gyhoeddwyd yn ddiweddar, a fydd yn mynd beth o’r ffordd i helpu i gynnal ac atgyweirio ein hystâd ysgolion. Rydym hefyd yn falch o weld cyllid ar gyfer darpariaeth prydau ysgol am ddim; nid oes unrhyw blentyn yn haeddu mynd yn llwglyd, a bydd yr arian ychwanegol hwn yn ein galluogi i sicrhau bod plant a phobl ifanc yn gallu cael mynediad at y prydau maethlon sydd eu hangen arnynt i ddysgu, ffynnu a chyrraedd eu potensial.
“Rydym yn gwybod bod cyllid ar gyfer darpariaeth ADY yn bwysau cyllidebol enfawr, gyda mwy na 60% o ysgolion mewn rhai ardaloedd yn cario balansau negyddol. Felly, rwy’n croesawu ymrwymiad gan y Gweinidog Addysg i drafod pwysau cyllido ADY, gyda’r bwriad o ddod o hyd i ateb cynaliadwy.”
Dywedodd y Cynghorydd Bryan Davies, Llefarydd Addysg CLlLC:
“Rwy’n croesawu’n fawr y cyhoeddiad o’r cyllid ychwanegol hwn gan Lywodraeth Cymru. Mae hwn yn ymrwymiad hanfodol pwysig o fewn y cynllun 100 Diwrnod i helpu i fynd i’r afael â malltod tlodi ac anghydraddoldeb ym mhob rhan o’r wlad.”
Dywedodd y Cynghorydd Mark Pritchard, Llefarydd Cyllid CLlLC:
“Gadewch i ni fod yn glir: ni fydd y £40m a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru yn cyffwrdd ag ochrau’r cyfanswm ôl-groniad amcangyfrifed o dros £500m sydd ei angen i atgyweirio ein hysgolion.”
Mae cynghorau eisoes wedi amsugno bwlch cyllido ADY sy’n fwy na’r cyllid canlyniadol. Ni all hyn barhau. Mae’r rhain yn gyfrifoldebau statudol, sy’n cael eu gyrru gan anghenion cymhleth plant a phobl ifanc, ac ni ellir eu gadael heb eu hariannu na’u hamsugno i gyllidebau cynghorau sydd eisoes dan bwysau.
“Mae’r pwysau chwyddiant ym maes ADY yn cynyddu ar gyfradd ddwywaith mor uchel â meysydd cyllideb eraill, ac mae angen cyllid ychwanegol ar frys. Mae cynghorau, ysgolion a theuluoedd yn wynebu canlyniadau amhosibl system sydd dan straen cynyddol. Heb setliad cyllido clir a chynaliadwy ar gyfer ADY, bydd y pwysau ond yn dwysáu, ac mae perygl y caiff plant â’r anghenion mwyaf cymhleth eu siomi. Rwy’n annog Llywodraeth newydd Cymru i weithio gyda llywodraeth leol ar frys i fynd i’r afael â hyn.”
