Fel rhan o Flwyddyn o Ryfeddod Wrecsam, mae Cylch Hanes Wrecsam wedi paratoi llu o deithiau cerdded drwy gydol y flwyddyn.
Ond nid teithiau cerdded arferol yw’r rhain. Bydd y teithiau hyn yn eich tywys drwy’r straeon hanesyddol sy’n aros am gael eu clywed ym mynwent Wrecsam.
Dewch i ni gymryd golwg ar yr hyn sydd i’w ddarganfod wrth i chi gamu i’r gorffennol.
Meddygon medrus ac adeiladwyr arbennig
Er mwyn cydnabod Diwrnod Rhyngwladol y Menywod, ddydd Sadwrn 7 Mawrth, bydd meddygon benywaidd gwych yn sôn am feddygon penigamp Wrecsam yn y blynyddoedd a fu.
Yma, bydd gwesteion yn dysgu am feddyg benywaidd cyntaf Wrecsam, nyrs Tloty Undeb Wrecsam ac arloeswr ym maes gofal iechyd menywod.
Yn ymuno â’r ensemble o arwyr meddygol mae nyrs ddewr o’r Rhyfel Byd Cyntaf, a meddyg arwrol Pwylaidd o’r Ail Ryfel Byd. Mae’r daith yn dechrau am 11am.
Ddydd Sadwrn, 4 Ebrill, gallwn edrych ymlaen at Fudiad Mynwentydd yr Ardd a sylfaenwyr ac adeiladwyr taith mynwentydd Wrecsam.
Gall ymwelwyr ddysgu am y dull arloesol Garddol o greu mynwentydd Fictoraidd a ddylanwadodd ar y gwaith o ddatblygu, dylunio ac adeiladu ‘Mynwent Newydd’ y Fwrdeistref.
Mae Wrecsam yn ymfalchïo yn yr enghraifft orau o’r arddull hon yng Nghymru gyfan. Ar hyd y ffordd, gallwch weld ei strwythurau nodedig a beddau’r rheiny a helpodd i’w chyflawni. Mae’r daith yn dechrau am 11am.
O’r anghofiedig i’r anarferol
Mae 1,078 o breswylwyr anghofiedig a staff ymroddedig Tloty Undeb Wrecsam. Roedd ganddynt berthynas ddadleuol weithiau â Bwrdd y Gwarcheidwaid a Chyngor Tref Wrecsam.
Gallwch glywed popeth amdano ddydd Sadwrn, 2 Mai, wrth i Gylch Hanes Wrecsam ymweld â beddau preswylwyr heb eu marcio, meistr a meistres y tloty, a rhai o’r gweision sifil a fu’n brwydro. Mae’r daith yn cychwyn am 11am.
Agorwyd mynwent Wrecsam ym 1876 ac yn ei blwyddyn gyntaf, gwelwyd llawer o gladdedigaethau dadleuol, nodedig, trasig ac anarferol ar y safle.
Ddydd Sadwrn, 6 Mehefin, dewch draw i glywed popeth amdanyn nhw wrth i’r daith i flwyddyn nodedig Wrecsam ddechrau am 11am.
Symbolau a bwganod
Mae cerrig beddi yn dal llawer o symbolau ac mae ganddyn nhw eu hystyr unigryw eu hunain. Mae Cylch Hanes Wrecsam yn cynnal digwyddiad lle gall plant oedran ysgol gynradd fwynhau profiad lliwio yn yr ystafell ddosbarth.
Yma, gallant ddysgu am y symbolau a’u hystyron cyn mentro ar lwybr cylchol hawdd i ddod o hyd iddynt.
Bydd y sesiwn yn cael ei chynnal ddydd Sadwrn, 5 Medi am 11am. Mae’n addas ar gyfer plant oedran ysgol gynradd sydd yng nghwmni oedolyn ac mae mynediad i ddefnyddwyr cadeiriau olwyn ar gael. Os bydd hi’n bwrw glaw, bydd y digwyddiad yn cael ei gynnal ar y diwrnod canlynol ar yr un amser.
Hyn a hyn o leoedd sydd felly gwnewch yn siŵr eich bod yn archebu’n gynnar i osgoi siom.
I’r rheiny sydd wrth eu bodd efo popeth brawychus, mae yna daith berffaith ar y ffordd i chi. Ar noson fwyaf brawychus y flwyddyn, ddydd Sadwrn 31 Hydref, ymunwch â Chylch Hanes Wrecsam ar gyfer “Y Nodedig a’r Drwg-enwog: Y da a’r drwg sydd wedi’u claddu ym Mynwent Wrecsam”.
Ydych chi’n ddigon dewr i glywed straeon y caredig a’r drygionus yn ninas y meirwon? Peidiwch â phoeni, mae’r daith yn dechrau am 11am i’r rhai sy’n wyliadwrus o’r tywyllwch.
Mae’r daith yn addas ar gyfer pobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ac mae mynediad i gadeiriau olwyn. Os bydd hi’n bwrw glaw, bydd y digwyddiad yn cael ei gynnal ar y diwrnod canlynol ar yr un amser. Mae lleoedd yn gyfyngedig, felly ewch ati’n gyflym i sicrhau eich lle!
Sut i gadw eich lle
Mae’r teithiau hyn yn rhad ac am ddim, ond fe’ch cynghorir i gadw lle ymlaen llaw gan mai hyn a hyn o leoedd sydd ar gael ar bob taith.
I gofrestru, anfonwch neges at y tîm yng Nghylch Hanes Wrecsam drwy e-bostio wrexhamhistorycircle@yahoo.com gan gynnwys y dyddiad o’ch dewis a chyfanswm nifer y bobl yn eich parti.
Mae’r holl deithiau yn addas ar gyfer pobl ifanc ac oedolion ac maent i gyd yn hygyrch i gadeiriau olwyn. Os bydd hi’n bwrw glaw, bydd y digwyddiadau’n cael ei gynnal ar y diwrnod canlynol ar yr un amser.
