Clywodd Cyngor yr Eisteddfod Genedlaethol yn ei gyfarfod diweddar fod prifwyl Wrecsam ymhlith yr Eisteddfodau mwyaf llwyddiannus ers blynyddoedd.
Yn ôl y trefnwyr, tyrrodd miloedd i’r Maes yn Is-y-Coed ar gyrion Wrecsam yn ystod mis Awst, gyda’r ŵyl yn talu’i ffordd. Eleni, cafwyd mwy o siaradwyr Cymraeg newydd nag erioed, a nododd 17% o ymwelwyr fod ymweld â’r Eisteddfod neu gymryd rhan yn y gweithgareddau cymunedol cyn yr ŵyl wedi’u helpu i ddysgu Cymraeg neu wedi’u hysbrydoli i ddechrau dysgu’r iaith.
Mae ymchwil ar ddiwedd yr ŵyl yn dangos bod nifer yr ymwelwyr am y tro cyntaf wedi mwy na dyblu ers Eisteddfod Genedlaethol Sir Fynwy a’r Cyffiniau 2016 – y tro diwethaf i’r ŵyl gael ei chynnal ger y ffin. Yn ogystal, dywedodd 93% o ymwelwyr eu bod yn bwriadu dychwelyd yn y dyfodol.
Hwn oedd cyfarfod olaf Gethin Thomas fel Cadeirydd y Cyngor, a diolchwyd iddo am ei ymroddiad a’i gyfraniad dros y blynyddoedd. Yn ogystal â bod yn Gadeirydd, bu’n Is-lywydd Llys yr Eisteddfod. Talwyd teyrnged hefyd i’r Is-gadeirydd, Heulwen Jones, wrth iddi gwblhau ei chyfnod o chwe blynedd.
Yn dilyn marwolaeth D Hugh Thomas, Cymrawd yr Eisteddfod, yn gynharach eleni, a phleidlais ymysg aelodau’r Cyngor, cyhoeddodd Nic Parry, Llywydd y Llys a Chadeirydd y Bwrdd Rheoli, y bydd Gethin Thomas yn cael ei anrhydeddu’n Gymrawd yn ystod Eisteddfod y Garreg Las y flwyddyn nesaf. Gyda dim ond pum Cymrawd, dyma’r anrhydedd uchaf a roddir am oes o wasanaeth i’r Brifwyl.
Ar ddiwedd y cyfarfod, cyhoeddwyd mai Siân Eirian, cyn Gyfarwyddwr Eisteddfod yr Urdd a’r Celfyddydau, fydd yn olynu Gethin Thomas fel Cadeirydd y Cyngor, gyda’r cyn-aelod Seneddol Elfyn Llwyd yn Is-gadeirydd. Bydd y ddau’n dechrau eu swyddi ym mis Ionawr am gyfnod o dair blynedd.
